เมื่อน้ำท่วมเริ่มเข้าใกล้บ้าน สิ่งแรกที่ต้องเตรียมคือคนและเส้นทางออกจากพื้นที่ ไม่ใช่รอป้องกันทรัพย์สินจนออกจากบ้านไม่ได้ ติดตามประกาศท้องถิ่นและอพยพตามคำแนะนำทันทีเมื่อมีคำสั่ง บทความนี้เป็นเช็กลิสต์เตรียมตัว ไม่ใช่รายงานสถานการณ์น้ำแบบเรียลไทม์
1. ตกลงแผนของทุกคนในบ้าน
กำหนดผู้ช่วยดูแลเด็ก ผู้สูงอายุ ผู้ที่ต้องใช้ยา และสัตว์เลี้ยง แจ้งจุดนัดพบกับคนในครอบครัว เตรียมเส้นทางไปพื้นที่ปลอดภัย และติดตามว่าถนนยังใช้ได้หรือไม่
- เก็บหมายเลขติดต่อสำคัญไว้ทั้งในโทรศัพท์และบนกระดาษ
- ชาร์จโทรศัพท์และแบตเตอรี่สำรองขณะที่พื้นที่ยังแห้งและปลอดภัย
- เตรียมการเดินทางก่อนน้ำปิดทาง อย่ารอจนต้องฝ่ากระแสน้ำ
- ตรวจเวลาและพื้นที่ของข่าวเตือนภัยก่อนส่งต่อ
ThaiWater ใช้ติดตามฝนและระดับน้ำประกอบการเฝ้าระวังได้ แต่การตัดสินใจอพยพควรยึดประกาศเจ้าหน้าที่ในพื้นที่และสภาพจริงร่วมกัน
2. เตรียมกระเป๋าที่หยิบออกไปได้ทันที
ใส่เอกสารสำคัญในซองกันน้ำ พร้อมยาประจำตัวตามที่ใช้ตามปกติ น้ำดื่ม อาหารพร้อมรับประทาน ไฟฉาย เสื้อผ้า และของจำเป็นของแต่ละคน จัดให้หยิบง่ายและไม่หนักจนเคลื่อนย้ายลำบาก
หากยังมีเวลาและพื้นที่ปลอดภัย ย้ายของสำคัญขึ้นจุดสูงที่มั่นคง ระวังของหนักตกและอย่าขนของจนพลาดเวลาออกจากพื้นที่
3. ไฟฟ้าต้องวางแผนก่อนน้ำมาถึง
รู้ตำแหน่งเมนสวิตช์และให้ช่างเตรียมแนวทางตัดไฟล่วงหน้า หากจำเป็นต้องตัดไฟ ให้ทำเฉพาะเมื่อเข้าถึงได้จากพื้นที่แห้ง มือและตัวแห้ง และปลอดภัยเท่านั้น
หากตู้ไฟหรือทางเดินเปียก มีน้ำขัง หรือไม่แน่ใจว่าปลอดภัย อย่าเข้าไปแตะสวิตช์หรืออุปกรณ์ ให้ถอยออกและติดต่อการไฟฟ้าหรือผู้เชี่ยวชาญ ห้ามทดลองเสียบปลั๊กเครื่องใช้ที่โดนน้ำ และไม่ใช้เครื่องปั่นไฟในบ้านหรือพื้นที่อับ
4. เตรียมทางระบายน้ำอย่างมีขอบเขต
ก่อนเกิดเหตุ สามารถเก็บเศษใบไม้จากจุดระบายน้ำที่เข้าถึงได้อย่างปลอดภัย แต่ไม่เปิดฝาท่อ ลงบ่อ ปีนหลังคาเปียก หรือเดินลุยน้ำเพื่อแก้ท่อ หากต้องใช้แผงกั้นน้ำหรือปั๊ม ให้เตรียมตามแบบและคู่มือที่เหมาะกับบ้าน ไม่พึ่งอุปกรณ์เหล่านี้แทนแผนอพยพ
5. สิ่งที่ไม่ควรทำ
- ไม่ขับรถหรือเดินฝ่าน้ำที่ไม่ทราบความลึกและความแรง
- ไม่แตะอุปกรณ์ไฟฟ้าขณะยืนในน้ำหรือร่างกายเปียก
- ไม่ย้อนกลับไปเอาของเมื่อเจ้าหน้าที่ห้ามเข้าพื้นที่
- ไม่เชื่อว่าแนวกั้นน้ำชั่วคราวรับประกันความปลอดภัยได้
คำถามที่พบบ่อย
ควรรอให้น้ำเข้าบ้านก่อนย้ายออกไหม? ไม่ควรรอ หากมีคำสั่งอพยพหรือทางออกเสี่ยงถูกตัด ให้จัดการคนในบ้านก่อน
ขึ้นชั้นบนแทนออกจากพื้นที่ได้เสมอไหม? ไม่เสมอ เพราะอาจขาดน้ำ อาหาร ไฟฟ้า หรือความช่วยเหลือ ต้องทำตามคำแนะนำเจ้าหน้าที่
สำหรับผู้วางแผนบ้านใหม่ ควรคุยเรื่องพื้นที่เก็บของสำคัญ ตำแหน่งระบบ และทางออกตั้งแต่ขั้นออกแบบ ติดต่อ QID HOUSE: https://qidhoused.com/contact
แหล่งข้อมูล: ThaiWater https://www.thaiwater.net/mobile
กรมอนามัย — ข้อควรระวังไฟฟ้าขณะน้ำท่วม https://multimedia.anamai.moph.go.th/infographics/info1356_flood_133/
FloodSmart — การลดความเสียหายก่อนน้ำท่วม https://www.floodsmart.gov/prepare/minimize-damage
ภาพปกเป็นภาพจำลองประกอบบทความ ไม่ใช่ภาพเหตุการณ์หรือผลงานของ QID HOUSE